Schüfftan İşlemi (Sinema Hilesi)

Schüfftan işlemi, özel yapılmış aynalar kullanılmak suretiyle gerçek görüntünün bir köşesinde sanki devasa boyutta mimari yapılar varmış gibi gösteren bir sinema hilesidir. İsmini Eugen Schüfftan adlı Alman görüntü yönetmeninden almıştır. Eugen Schüfftan bu yöntemi 1927 yılında çekilen "Metropolis" adlı filmde kullanmıştır. Her ne kadar Eugen Schüfftan'dan önce de bu yöntemin kullanıldığına dair kanıtlar olsa da, bu yöntem Eugen Schüfftan ile popüler hale gelmiştir.

"Metropolis" filminin yönetmeni Fritz Lang, filminde oyuncuların devasa boyuttaki gökdelenlerin önünde gözükmesini istemiş. Bu gökdelenlerin minyatürü yapılmış. Schüfftan bu minyatürlerle kamera arasında 45 derecelik açıyla bir ayna yerleştirmiş. Bu aynanın bir parçası saydam olduğu için gerçek görüntü ile minyatürden yansıyan görüntü birleşerek istenilen sonuç elde edilmiştir. Bu hilenin gerçekçi gözükmesi için oyuncular aynadan epeyce uzağa yerleştirilmiştir. Böylece filmde gerçek boyutlarında gözükmüşlerdir. Bu yöntem, 20. yüzyılın ilk yarısında sıkça kullanılmasına rağmen günümüzdeyeşilekran teknolojisinin kullanılması sebebiyle artık eskisi kadar sık kullanılmamaktadır. "Metropolis" filmi dışında Alfred Hitchcock'ın "Blackmail" ve "The 39 Steps" adlı filmlerinde kullanılan bu yöntem, Peter Jackson tarafından "Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü" adlı filminde de kullanmıştır.

Mustafa Esad TATLIPINAR
www.teknosinema.com